A.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi
Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü
Kentleşme ve Çevre Sorunları Anabilim Dalı
| Öğretim Elemanları
Prof. Dr. Can Hamamcı Ar. Gör. Bilge Sevim Çimen Ar. Gör. İlke Örçen Ar. Gör. Murat Yaman Ar. Gör. Bilge Kağan Şakacı Ar. Gör. Can Giray Özgül Ar. Gör. Sabriye Ak Ar. Gör. Hikmet Kuran
Kent ve Çevre Bilimleri 2011-2012 Yüksek Lisans ve Doktora Ders Programı
|
SBF Ernst Reuter İskân ve Şehircilik Araştırma ve Uygulama Merkezi
Tarihçe
Ernst Reuter İskân ve Şehircilik Araştırma ve Uygulama Merkezi, 1953 yılında Siyasal Bilgiler Okulu’nun bünyesinde kurulmuştur. Dönemin okul müdürü –sonradan İçişleri Bakanlığına getirilmiş olan- Mehmet Emin Erişirgil’in Ernst Reuter’i, Siyasal Bilgiler Okulu’nda şehircilik, yerel yönetimler ve belediye maliyesi gibi dersleri vermek üzere çağırmasıyla Enstitü’nün temellerinin atıldığı söylenebilir. Reuter, bir yandan okulda derslerini verip araştırmalarını yaparken bir yandan da Enstitü’nün kurulmasına ilişkin çalışmalara başlamıştır. Enstitü’nün Türkiye’de kentbilime en büyük katkısı, kentsel sorunların, siyasal-toplumsal boyutları ile birlikte ele alınması olmuştur. O yıllarda, Türkiye’de hiçbir okulda kent yönetiminin ekonomik ve toplumsal yönleri ayrı bir ders olarak okutulmuyordu. Hazırlık sürecinde büyük emekleri geçen Reuter, daha önceden Türkiye’den ayrıldığı için Enstitü’nün kuruluşunu görememiştir. Enstitü’nün Müdürlüğünü önce Prof. Dr. Hâmit Sadi Selen, ardından da Reuter’in asistanı ve yakın çalışma arkadaşı Prof. Fehmi Yavuz yapmıştır. Sonraki müdürler ise Prof. Dr. Ruşen Keleş, Prof. Dr. Cevat Geray, Prof. Dr. Can Hamamcı ve Prof. Dr. Ayşegül Mengi olmuştur.
İskân ve Şehircilik Haftası Konferansları
İskân ve Şehircilik Haftası Konferansları, 7-12 Haziran 1954. İkinci İskân ve Şehircilik Haftası Konferansları, 5-7 Haziran 1957. Üçüncü İskân ve Şehircilik Haftası Konferansları, 21-23 Mayıs 1958. Dördüncü İskân ve Şehircilik Haftası Konferansları, 19-21 Nisan 1960. Beşinci İskân ve Şehircilik Haftası Konferansları, (Köyle İlgili Bazı Meseleler), 3-7 Nisan 1961.
Ernst Reuter Üzerine
Bugün, A.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi, Kentleşme ve Çevre Bölümleri Anabilim Dalı’nın ve İskân ve Şehircilik Araştırma ve Uygulama Merkezi’nin kurulmasında büyük emekleri geçen Ernst Reuter, Hitler Almanyası’ndan kaçarak Türkiye’ye gelen 33 bilim adamından birisidir. Siyasal Bilgiler Okulu’nda, 1938–1946 yılları arasında, sekiz yıl şehircilikle ilgili dersler vermiştir.
1889’da doğan Ernst Reuter, Marburg, Münich ve Münster üniversitelerinde tarih, coğrafya, ekonomi ve Almanca dallarında öğrenim görmüştür. 1912–1932 yılları arasında Alman Komünist ve Sosyal Demokrat Partileri’nde Genel Sekreterlik gibi önemli görevlerde bulunmuştur. Reuter’in, Vladimir Lenin ile Sovyet Devrimi sırasında yakın işbirliği içinde bulunduğunu da belirmek gerekir. Türkiye’ye gelmeden önce Berlin Belediye Meclisi Üyeliği, Magdeburg Belediye Başkanlığı ve Reichstag (Ulusal Parlamento) üyeliği görevlerinde bulunmuştur. Türkiye’den ayrıldıktan sonra, 1947’de de Berlin Belediye Başkanlığını yapan Reuter 1953 yılında ölmüştür.
Prof. Reuter 1933’de iki kez Lichtenburg toplama kampına konulmuş, 1935 yılında Quaeker’lerin yardımıyla Hollanda üzerinden İngiltere’ye kaçmayı başarmış ve aynı yıl Türkiye’ye gelmiştir. O dönemde, yaşamlarını sürdürebilmek için Atatürk dönemi Türkiyesi’ni tercih eden akademisyenler arasında, Fritz Neumark, Gerhard Kessler, Ernst Hirsch, Wilhelm Röpke, Alexander Rüstow, Alfred Isaac ve Andreas Schwarz gibi isimler de bulunuyordu.
Türkiye’ye 4 Haziran 1935 tarihinde gelen Reuter, önce Türk İktisat Bakanlığı’nda Fiyat Tayin ve Ticaret Uzmanlığı görevinde bulunmuş, saha sonra da Siyasal Bilgiler Okulu’na geçmiş, burada, 1938-1946 yılları arasında, sekiz yıl öğretim üyeliği yapmıştır. Reuter SBO’da, İdari ve Mali Şubelerde (şimdiki kamu yönetimi ve maliye - iktisat bölümleri), şehircilik, belediyecilik, belediye maliyesi gibi dersler okutmuştur. Aynı dönemde hükümetin isteği üzerine çeşitli konularda danışmanlık görevi de yapmıştır.
Dönemin okul müdürü Mehmet Emin Erişirgil, Reuter’i okula çağırırken, şehircilik ile ilgili dersleri vermesinin yanı sıra bu konularla uğraşacak bir de Enstitü kurmasını istemiştir. Reuter, Siyasal Bilgiler Okulu’nda şehircilik, yerel yönetimler ve belediye maliyesi gibi dersleri vermeye başladığı yıllarda, Türkiye’de hiçbir okulda kent yönetiminin ekonomik ve toplumsal yönleri ayrı bir ders olarak okutulmuyordu.
Türk kentbilimine ve Siyasal Bilgiler Fakültesi’ne büyük emekleri geçen Reuter'den Profesör Fehmi Yavuz, “politikacı Reuter” Almanlara, “bilim adamı Reuter” ise Türklere aitti biçiminde söz etmektedir. Kısa sürede dilimizi öğrenen Reuter’in derslerini Türkçe olarak verdiğini ve Türkçe olarak yayınlanan birkaç kitabı ile çok sayıda makalesi olduğunu da belirtmek gerekir.
Ernst Reuter’in Yayınları
1940 Reuter, Ernst, Komün Bilgisi, Ankara, Fakultät für Politische Wissenschaften. (Buch)
Reuter, Ernst,‘‘Mahalli İdarelerle Devlet Arasındaki Münasebetler’’, Siyasi İlimler Mecmuası, Nr. 116, s. 387-392 und Nr. 117, s. 446-452.
1941 Reuter, Ernst,‘‘Belediye İktisadiyatının Ehemmiyeti ve Meseleleri’’, İ.Ü. İktisat Fakültesi Mecmuası, Nr. 3-4,s. 382-411.
Reuter, Ernst, ‘‘Türkiye’de Şehirleşme Temayyülleri’’, Siyasi İlimler Mecmuası, Nr. 126, s. 243-249.
1942 Reuter, Ernst, Yakın Münakale, Ankara, Fakultät für Politische Wissenschaften (nicht veröffentlichtes Buch)
Reuter, Ernst, ‘‘Şehir Planında İktisadi Kaideler’’, Belediyeler Dergisi, Nr. 64, s. 19-27.
Reuter, Ernst, ‘‘Mahalli İşletmelerin Ehemmiyeti ve Problemleri’’, Fakultät für Politische Wissenschaften, Kaymakamlık Kursu Ders Notu, 18. Juni 1942.
Reuter, Ernst, ‘‘Türk Ekonomisinde Belediyelerin Önemi’’, Türk Ekonomisi, Nr. 2.
1943 Reuter, Ernst,‘‘Belediyelerin Mali Durumlarının Denkleştirilmesi ve İslahi İmkanları’’, İdare Dergisi, Nr. 173, s. 48-71.
Reuter, Ernst, ‘‘Şehirlerimizin Gelişme Problemleri’’, A.Ü. Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, Nr. 5(Juli-August), s. 149-163.
Reuter, Ernst, ‘‘Belediyelerin Yapı İşletmeleri’’, Arkitekt, Bd. 13, Nr. 1-2, s. 27-32.
Reuter, Ernst, ‘‘Belediye Maliyesinin Umumi Meseleleri’’, Siyasal Bilgiler Okulu Dergisi, Bd, I, Nr. 1, s. 108-142.
Reuter, Ernst,‘‘Belediyeler Bankası’’, İ.Ü. İktisat Fak. Mecmuası, C.4, No: 1, 1-27.
Reuter, Ernst, ‘‘Kasabalarımız’’, Arkitekt, No: 9-10.
1944 Reuter, Ernst, ‘‘Belediye Masrafları’’, Siyasal Bilgiler Okulu Dergisi, C. 1, No: 2, 319-341.
Reuter, Ernst, ‘‘Belediyelerin İktisadi İcraatı’’, Türk Ekonomisi, Sayı: 7, 225-228.
Reuter, Ernst, ‘‘Küçük Belediyeler Meselesi’’, Architekt, Sayı: 5-6.
1945 Reuter, Ernst, ‘‘İstanbul Belediyelerinin Mali Durumu’’, (1937-1942), Siyasal Bilgiler Okulu Dergisi, C. 1, No : 3, 489-503.
Reuter, Ernst ve Ergin, Necmettin, ‘‘Belediye Maliyesi’’, İstanbul ( Kitap).
Reuter, Ernst, ‘‘Küçük Belediyeler Meselesi II’’, Architekt, No: 3-4.
1946 Reuter, Ernst, ‘‘İller Bankası Raporu, Ankara
Reuter, Ernst, Mesken Meselesinin Hal Çareleri, Ankara Türk Ekonomi Kurumu (Kitap)
Reuter, Ernst, ‘‘Şehirlerimizin Nüfus Gelişmesi’’, Siyasal Bilgiler Okulu Dergisi, C. 1, No: 4, s. 775-790.
Reuter, Edzard, Ernst, Reuter, ‘‘Ein Leben für Freiheit und Sozialismus, Verlag Berlin Grünewald. |